ยาสูบ

จาก สารานุกรมสรรพสามิต
รุ่นเมื่อ 16:15, 9 พฤศจิกายน 2557 โดย Panida (พูดคุย | เรื่องที่เขียน)

(ต่าง) ←รุ่นก่อนหน้า | รุ่นล่าสุด (ต่าง) | รุ่นถัดไป→ (ต่าง)
ข้ามไปยัง: นำทาง, ค้นหา

ความรู้ทั่วไปเกี่ยวกับสินค้ายาสูบ

สินค้ายาสูบ เป็นสินค้าที่มีการควบคุมการประกอบการจากกรมสรรพสามิต ตั้งแต่กระบวนการเพาะปลูก จนถึงผลิตภัณฑ์ที่ได้จากยาสูบ และการนำเข้าส่งออก ผู้ประกอบการที่สนใจเป็นผู้ประกอบการยาสูบต้องมีการขออนุญาตทั้งในกระบวนการเพาะปลูก บ่มใบยา อบใบยา ขายสินค้ายาเส้นยาสูบ หรือนำเข้าส่งออกสินค้ายาสูบ จึงควรมีความรู้เกี่ยวกับยาสูบและเข้าใจถึงลักษณะของสินค้า ความหมาย และวิธีการที่เกี่ยวข้องกับสินค้ายาสูบเป็นอย่างดี ดังนั้นในบทนี้จะอธิบายความหมาย ชื่อเรียกต่างๆ ลักษณะของต้นยาสูบ พันธุ์ยาสูบ วิธีการบ่ม และความรู้ทั่วไปเกี่ยวกับยาสูบ 1.1 ชื่อยาสูบ  ชื่อสามัญ Tobacco  ชื่อวิทยาศาสตร์ Nicotiana tabacum L. จัดอยู่ในวงศ์ SOLANACEAE ซึ่งเป็นวงศ์เดียวกับพริก มะเขือ มะเขือเทศ และมันฝรั่ง ยาสูบมีสารนิโคติน (nicotine) ที่มีสูตรทางเคมี C10H14N2 สารนี้ได้จากการสังเคราะห์ในส่วนราก โดยพบมากในส่วนของใบ  สมุนไพรยาสูบ ยังมีชื่อท้องถิ่นอื่นๆ อีกว่า ยาซูล่ะ (กะเหรี่ยงเชียงใหม่), ยาซุ (กะเหรี่ยงแม่ฮ่องสอน), เกร๊อะหร่าเหมาะ (กะเหรี่ยงแดง), ยาออก (ลั้วะ), สะตู้ (ปะหล่อง), จะวั้ว (เขมร-สุรินทร์) เป็นต้น

ธรรมชาติของยาสูบแตกต่างจากพืชอื่น ใบของยาสูบมีสารประกอบไนโตรเจนหมู่หนึ่ง ที่เรียกว่า “แอลคลอยด์” ซึ่งมีนิโคตินเป็นส่วนใหญ่ นิโคตินเป็นองค์ประกอบที่ทำให้เกิดลักษณะเฉพาะตัวของยาสูบ หรืออาจกล่าวได้ว่านิโคตินคือยาสูบ ต้นยาสูบจะผลิตสารนิโคตินที่รากแล้วส่งไปเก็บไว้ที่ใบ ดังนั้นถ้าต้นยาสูบมีรากมากก็มีแนวโน้มที่จะผลิตสารนิโคตินได้มากตามไปด้วย ใบยาเหล่านี้เมื่อเกิดการเผาไหม้ จะทำให้เกิดสารประกอบต่างๆ อีกจำนวนมากทำให้เกิดกลิ่นสีและรสต่างๆ ความหอม และความฉุน ซึ่งแตกต่างกันไปตามประเภทของยาสูบ ใบยาแต่ละประเภทจะมีปริมาณสารประกอบเคมีที่ทำให้เป็นลักษณะเด่นแตกต่างกัน 1.2 ชนิดของยาสูบ ยาสูบที่ปลูกกันทั่วไปมีมากกว่า 60 พันธุ์ หรือ 60 ชนิด ยาสูบที่สำคัญแบ่งออกเป็น 2 ชนิด (species) ได้แก่  ชนิด Nicotiana tabacum (ที่กล่าวถึงในบทความนี้) ชนิดนี้มีพื้นที่ปลูกถึงร้อยละ 90 ของพื้นที่ปลูกยาสูบทั่วโลก นิยมนำไปใช้ทำผลิตภัณฑ์ยาสูบทั้งหลาย  ชนิด Nicotiana rustica ชนิดนี้จะมีปริมาณของสารนิโคตินค่อนข้างสูง นำไปใช้ในการทำสารฆ่าแมลง ทำยาเคี้ยว และยาฉุน 1.3 ลักษณะของต้นยาสูบ ต้นยาสูบแบ่งออกเป็น ส่วนประกอบต่างๆ ดังนี้ ต้นยาสูบ ใบยาสูบ ดอกยาสูบ และผลยาสูบ ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ของแต่ละส่วนมีดังนี้

ต้นยาสูบ มีถิ่นกำเนิดในเขตร้อนของทวีปอเมริกา จัดเป็นไม้ล้มลุกที่มีอายุเพียงปีเดียว ลำต้นไม่แตกกิ่งก้านสาขา ลำต้นมีความสูงประมาณ 0.6-2 เมตร ตามลำต้นและยอดมีขนที่อ่อนนิ่มปกคลุมอยู่ และทุกส่วนของต้นมีต่อมน้ำยางเหนียว ต้นยาสูบเป็นพรรณไม้กลางแจ้ง ที่ขยายพันธุ์โดยใช้เมล็ด เจริญเติบโตได้ดีในดินร่วนซุยที่ต้องการความชื้นปานกลาง ใบยาสูบ ใบเป็นใบเดี่ยว ออกเรียงตรงข้ามกันเป็นคู่ๆ ไปตามข้อต้น ลักษณะของใบเป็นรูปไข่กลับหรือรูปไข่แกมขอบขนาน ปลายใบมน โคนใบแคบหรือสิบเรียวและแทบจะไม่มีก้านใบ ส่วนขอบใบเรียบและเป็นคลื่นเล็กน้อย ใบมีขนาดกว้างประมาณ 10-20 เซนติเมตร และยาวประมาณ 30-60 เซนติเมตร แผ่นใบเป็นสีเขียวมีขนาดใหญ่และหนา ท้องใบและหลังใบมีขนอ่อนๆ ปกคลุมอยู่ ดอกยาสูบ ออกดอกเป็นช่อยาวขึ้นไป โดยจะออกตรงส่วนของปลายยอด โดยดอกจะบานจากส่วนล่างไปหาส่วนบนตามลำดับ ดอกย่อยเป็นสีชมพูอ่อนเกือบขาว หรือเป็นสีแดงเรื่อๆ มีกลีบดอก 5 กลีบ โคนกลีบดอกเชื่อมติดกันเป็นรูประฆัง ปลายกลีบแหลม มีขนสีขาวปกคลุม ส่วนกลีบเลี้ยงดอกเป็นสีเขียว โคนเชื่อมติดกัน ปลายแยกเป็นแฉกแหลมและมีขน ดอกมีความสวยงามน่าชมมาก ผลยาสูบ ผลเป็นผลแห้งแบบแคปซูล ลักษณะของผลเป็นรูปขอบขนาน ผลอ่อนเป็นสีเขียว เมื่อแก่จะเปลี่ยนเป็นสีน้ำตาลและแตกออกได้ ภายในผลมีเมล็ดสีน้ำตาลขนาดเล็กอยู่เป็นจำนวนมาก เมล็ดยาสูบ มีขนาดเล็กมาก รูปไข่ สีน้ำตาลเข้ม ผิวเมล็ด มีเส้นสานกันเป็นร่างแห