ยาสูบ

จาก สารานุกรมสรรพสามิต
ข้ามไปยัง: นำทาง, ค้นหา

ความรู้ทั่วไปเกี่ยวกับสินค้ายาสูบ

พจนานุกรมราชบัณฑิตยสถานให้นิยามความหมายของ “ยาสูบ” หมายถึง ยาสำหรับสูบ มีทั้งที่เป็นมวนและที่เป็นเส้นสำหรับสูบกล้อง ได้แก่ บุหรี่ซิกาแรต บุหรี่ซิการ์ บุหรี่อื่น ยาเส้นปรุง รวมตลอดถึงยาเคี้ยวด้วย

อีกความหมายของยาสูบ คือ ใบของต้นยาสูบ ที่หั่นเป็นเส้น ใช้ใบตองหรือใบจากเป็นต้น มวนสูบ
นอกจากนี้ยังหมายถึงชื่อไม้ล้มลุกชนิด Nicotiana tabacum L. ในวงศ์ Solanaceae ใบหั่นเป็นเส้นใช้กินกับหมากหรือมวนสูบ ทำเป็นผงใช้เป่าหรือสูดดม


ตามพระราชบัญญัติยาสูบ พ.ศ. 2509 ได้ให้ความหมายของสินค้ายาสูบที่จัดเก็บภาษี ดังนี้

"ต้นยาสูบ" หมายความว่า พืชนิโคเชียนาทาแบกกุ้ม (NICOTIANATABACUM)
"พันธุ์ยาสูบพื้นเมือง" หมายความว่า ต้นยาสูบที่ปลูกในประเทศไทยมาแต่ดั้งเดิมและเมื่อบ่มด้วยแดดแล้วใบเป็นสีน้ำตาล
"ใบยา" หมายความว่า ใบยาสดหรือใบยาแห้งของต้นยาสูบ
"ยาอัด" หมายความว่า ส่วนใดส่วนหนึ่งของต้นยาสูบซึ่งได้ป่นหรือย่อยและทำเป็นแผ่นโดยมีวัตถุอื่นเจือปนด้วยหรือไม่ก็ตาม
"ยาเส้น" หมายความว่า ใบยาหรือยาอัดซึ่งได้หั่นเป็นเส้นและแห้งแล้ว
"ยาสูบ" หมายความว่า บุหรี่ซิกาแรต บุหรี่ซิการ์ บุหรี่อื่น ยาเส้นปรุง และให้รวมตลอดถึงยาเคี้ยวด้วย
"บุหรี่ซิกาแรต" หมายความว่า ยาเส้นหรือยาเส้นปรุง ไม่ว่าจะมีใบยาแห้งหรือยาอัดเจือปนหรือไม่ ซึ่งมวนด้วยกระดาษหรือวัตถุที่ทำขึ้นใช้แทนกระดาษ หรือใบยาแห้งหรือยาอัด
"บุหรี่ซิการ์" หมายความว่า ใบยาแห้งหรือยาอัด ซึ่งมวนด้วยใบยาแห้งหรือยาอัด
"บุหรี่อื่น" หมายความว่า ยาเส้นหรือยาเส้นปรุง ซี่งมวนด้วยใบตอง กลีบบัว กาบหมาก ใบมะกา ใบจาก หรือวัตถุอื่น ที่มิใช่กระดาษหรือวัตถุที่ทำขึ้นใช้แทนกระดาษและที่มิใช่ใบยาแห้งหรือยาอัด
"ยาเส้นปรุง" หมายความว่า ใบยาซึ่งมิใช่ใบยาพันธุ์ยาสูบพื้นเมืองหรือยาอัด ซึ่งได้หั่นเป็นเส้นและปรุงหรือปนด้วยวัตถุอื่นนอกจากน้ำ
"ยาเคี้ยว" หมายความว่า ส่วนใดส่วนหนึ่งของใบยาแห้งนอกจากใบยาแห้งพันธุ์ยาสูบพื้นเมือง ซึ่งได้ปรุงหรือปนด้วยวัตถุอื่นนอกจากน้ำเพื่ออมหรือเคี้ยว

คุณลักษณะยาสูบ

คุณลักษณะยาสูบ
ลำดับที่ คุณลักษณะสินค้า ความหมาย
1 เครื่องหมายการค้าหลัก สัญลักษณ์หรือตราที่ใช้กับสินค้าหรือบริการ ซึ่งเครื่องหมายที่ให้

ความคุ้มครองตาม พรบ. เครื่องหมายการค้า พ.ศ. 2534 แก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติเครื่องหมายการค้า (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2543

2 ปริมารณบรรจุ/หน่วย ปริมาณน้ำหนักสินค้า ต่อ 1 หน่วยสินค้า เช่น ปริมาณน้ำหนักบุหรี่ซิกาแรต1 มวน เท่ากับ 1 กรัม
3 ขนาดบรรจุ ขนาดบรรจุสินค้ายาสูบ เช่น จำนวนมวนต่อซอง หรือ จำนวนซองต่อห่อ
4 ชนิดซอง ชนิดซองบรรจุ เช่น ซองแข็ง/ซองอ่อน
5 เครื่องหมายการค้ารอง สัญลักษณ์หรือตราที่ใช้กับสินค้าหรือบริการ ซึ่งเครื่องหมายที่ให้ความคุ้มครองตาม พรบ.เครื่องหมายการค้า พ.ศ. 2534 แก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติเครื่องหมายการค้า (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2543

กฎหมายและประกาศที่เกี่ยวข้อง

กฎหมายและประกาศที่เกี่ยวข้องกับการจัดเก็บภาษีสรรพสามิตยาสูบในปัจจุบัน มีดังต่อไปนี้

  • พระราชบัญญัติยาสูบ (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2511
  • พระราชบัญญัติยาสูบ (ฉบับที่ 3) พ.ศ. 2512
  • พระราชบัญญัติยาสูบ (ฉบับที่ 4) พ.ศ. 2521
  • พระราชบัญญัติยาสูบ (ฉบับที่ 5) พ.ศ. 2523
  • พระราชบัญญัติยาสูบ (ฉบับที่ 6) พ.ศ. 2534
  • ประกาศอธิบดีกรมสรรพากรเกี่ยวกับภาษีมูลค่าเพิ่ม (ฉบับที่ 187) เรื่อง กำหนดฐานภาษี ประเภท และชนิดยาสูบ ซึ่งการขายยาสูบตามประเภทและชนิดดังกล่าวต้องคำนวณมูลค่าของฐานภาษีตามหลักเกณฑ์ในมาตรา 79/5 (2) แห่งประมวลรัษฎากร
  • ประกาศกรมสรรพสามิต เรื่อง หลักเกณฑ์ และวิธีการชำระค่าแสตมป์ การรับ-จ่าย การเก็บรักษา การควบคุมการใช้แสตมป์ยาสูบที่นำไปปิดบนซองบุหรี่ซิกาแรตที่ทำในราชอาณาจักร ลงวันที่ 29 พฤษภาคม พ.ศ. 2544
  • ประกาศกรมสรรพสามิต เรื่องให้แจ้งราคาขายยาเส้นหรือยาสูบ ณ โรงอุตสาหกรรมยาสูบ ลงวันที่ 1 มกราคม พ.ศ. 2535
  • ประกาศกรมสรรพสามิต เรื่อง ผ่อนผันให้ผู้เดินทางนำยาสูบชนิดบุหรี่ซิกาแรตติดตัวเข้ามาในหรือออกไปนอกราชอาณาจักรทางด่านศุลกากรท่าอากาศยานสุวรรณภูมิโดยไม่ต้องขออนุญาตจากเจ้าพนักงานแต่ต้องชำระค่าแสตมป์ยาสูบโดยการปิดและขีดฆ่าแสตมป์ยาสูบตามวิธีการที่กำหนด ลงวันที่ 16 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2553
  • ประกาศกรมสรรพสามิต เรื่อง วิธีการปิดและขีดฆ่าแสตมป์ยาสูบ ลงวันที่ 25 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2534
  • กฎกระทรวง กำหนดอัตราค่าแสตมป์ยาสูบ (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2556 ลงวันที่ 31 มกราคม พ.ศ. 2556
  • ระเบียบกระทรวงการคลัง ว่าด้วยการจัดเก็บ การส่งเงิน การยกเว้น และการขอคืนเงินบำรุงกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ สำหรับสุราและยาสูบ (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2548 ลงวันที่ 27 พฤษภาคม พ.ศ. 2548
  • ระเบียบกระทรวงการคลัง ว่าด้วย การจัดเก็บ การนำส่งเงิน การงดเว้น การยกเว้น การลดหย่อน และการขอคืนเงินบำรุงองค์การขององค์การกระจายเสียง และแพร่ภาพสาธารณะแห่งประเทศไทย สำหรับสุราและยาสูบ พ.ศ. 2551
  • ระเบียบกรมสรรพสามิต ว่าด้วยวิธีการ เงื่อนไขและแนวทางปฏิบัติเกี่ยวกับการปิดและขีดฆ่าแสตมป์ยาสูบ อัตราค่าแสตมป์ยาสูบ ๐.๐๐ บาท สำหรับยาเส้นของผู้ได้รับอนุญาตให้เพาะปลูกฯ พ.ศ. 2556
  • ระเบียบกรมสรรพสามิต ว่าด้วย วิธีการปฏิบัติเกี่ยวกับการชำระค่าแสตมป์ยาสูบสำหรับยาสูบชนิดบุหรี่ซิกาแรตที่ผู้เดินทางนำติดตัวเข้ามาในราชอาณาจักรทางด่านศุลกากรท่าอากาศยานสุวรรณภูมิ พ.ศ. 2553
  • ระเบียบกรมสรรพสามิต ว่าด้วย หลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไข การจ่ายแสตมป์ยาสูบทดแทนสำหรับแสตมป์ยาสูบที่ทำในราชอาณาจักร พ.ศ. 2544
  • พระราชบัญญัติ การกีฬาแห่งประเทศไทย พ.ศ. ๒๕๕๘ ให้ไว้ ณ วันท ี่ ๒๐ มีนาคม พ.ศ. ๒๕๕๘

อัตราภาษีสรรพสามิตสินค้ายาสูบ

ประเภทอัตราค่าแสตมป์ยาสูบ
อัตราภาษีของสินค้ายาสูบ
รายการ อัตราสูงสุดที่จัดเก็บ อัตราที่จัดเก็บในปัจจุบัน
ตามมูลค่า(ร้อยละ) ตามปริมาณ(บาท) ตามมูลค่า(ร้อยละ) ตามปริมาณ(บาท)
1.ยาเส้น 90 3.00 บาท/ก. 10 0.01 บาท/ก.
2.ยาสูบ
  • ซิกาแรต
90 3.00 บาท/ก. 87 1.00 บาท/ก.
  • ซิการ์
90 3.00 บาท/ก. 20 1.00 บาท/ก.
  • บุหรี่อื่น
90 3.00 บาท/ก. 10 0.01 บาท/ก.
  • ยาเส้นปรุง
90 3.00 บาท/ก. 20 1.00 บาท/ก.
  • ยาเคี้ยว
90 3.00 บาท/ก. 10 0.10 บาท/ก.


บริการค้นหาพิกัดอัตราภาษีสรรพสามิตสินค้ายาสูบ

ระบบค้นหาพิกัดอัตราภาษีสรรพสามิตสินค้ายาสูบ เป็นบริการของกรมสรรพสามิตที่ให้ความรู้แก่ผู้ประกอบการและผู้สนใจทั่วไป ในการค้นหาข้อมูลเกี่ยวกับพิกัดอัตราอัตราภาษีของสินค้ายาสูบ โดยระบบจะค้นหาพิกัดอัตราอัตราภาษีที่ตรงกับคุณสมบัติของสินค้าที่ผู้ใช้ระบุ พร้อมข้อมูลที่เกี่ยวข้อง เช่น อัตราภาษีตามปริมาณ อัตราภาษีตามมูลค่า และโปรแกรมช่วยคำนวณภาษีสรรพสามิตที่พึงชำระของสินค้า

แบบฟอร์มที่เกี่ยวข้องและวิธีการกรอกข้อมูล

หมายเลขแบบ ชื่อแบบ ดาวน์โหลด Pdf-icon.png
ย.ส. 102 คำขออนุญาตเพาะปลูกต้นยาสูบ ตามมาตรา 7 แห่งพระราชบัญญัติยาสูบ พ.ศ. 2509 (พันธุ์เวอร์ยิเนีย)
ย.ส. 102/1 คำขออนุญาตเพาะปลูกต้นยาสูบ ตามมาตรา 7 แห่งพระราชบัญญัติยาสูบ พ.ศ. 2509
ย.ส. 102/2 คำขออนุญาตเพาะปลูกต้นยาสูบ ตามมาตรา 7 แห่งพระราชบัญญัติยาสูบ พ.ศ. 2509 (ขายยาเส้น)
แบบ1 ใบขอเบิกแสตมป์ยาสูบ (สำหรับผู้เพาะปลูกต้นยาสูบทำจากใบยาที่ปลูกและหั่นเองและได้ขายยาเส้นนั้นแก่ผู้ประกอบอุตสาหกรรมยาสูบ) (แสตมป์อัตรา 0.00 บาท)
ย.ส. 103 คำขออนุญาตเพาะปลูกต้นยาสูบ ตามมาตรา 7 แห่งพระราชบัญญัติยาสูบ พ.ศ. 2509 (ขายยาเส้น)
ย.ส. 103/1 การขออนุญาตตั้งสถานีใบยา/สร้างโรงบ่มใบยาเพิ่มจำนวนขึ้นของโรงงาน ตามมาตรา 9 แห่งพระราชบัญญัติยาสูบ พ.ศ. 2509
ย.ส. 103/2 การขออนุญาตสร้างโรงบ่มใบยาเพิ่มจำนวนขึ้นของผู้บ่มใบยาอิสระในเขตเพาะปลูกของสถานีบ่มใบยาโรงงานยาสูบ ตามมาตรา 9 แห่งพระราชบัญญัติยาสูบ พ.ศ. 2509
ย.ส. 104 การขออนุญาตทำการบ่มใบยาตามมาตรา 10 แห่งพระราชบัญญัติยาสูบ พ.ศ. 2509
ย.ส. 105 การขออนุญาตสร้างโรงอบ/เพิ่มจำนวนเครื่องอบใบยา ตามมาตรา 12 แห่งพระราชบัญญัติยาสูบ พ.ศ. 2509
ย.ส. 106 การขออนุญาตทำการอบใบยา ตามมาตรา 13 แห่งพระราชบัญญัติยาสูบ พ.ศ. 2509
ย.ส. 111 การขออนุญาตซื้อใบยาแห้ง ตามมาตรา 25 แห่งพระราชบัญญัติยาสูบ พ.ศ. 2509
ย.ส. 111/1 การขออนุญาตซื้อใบยาแห้งของผู้บ่มใบยาอิสระที่มีโรงบ่มใบยาตั้งอยู่ในเขตเพาะปลูกของสถานีบ่มใบยาโรงงานยาสูบ ตามมาตรา 25 แห่งพระราชบัญญัติยาสูบ พ.ศ. 2509
ย.ส. 107 การขออนุญาตประกอบอุตสาหกรรมยาสูบตามมาตรา 17 แห่งพระราชบัญญัติยาสูบ พ.ศ. 2509
สยพ.1 การขอใบอนุญาตขายสุรา ยาสูบและไพ่ (ขายยาสูบประเภทที่ 3 ขายปลีกบุหรี่ซิกาแรตที่ผลิตในประเทศและต่างประเทศ)
ย.ส. 01-01 การขออนุญาตขายยาเส้น/ยาสูบ
ย.ส. 01-05 การขออนุญาตนำเข้ามาในหรือส่งออกไปนอกราชอาณาจักรซึ่งเมล็ดพันธุ์ยาสูบ ต้นยาสูบ ใบยา ยาอัด หรือส่งออกไปนอกราชอาณาจักรซึ่งยาเส้นหรือยาสูบที่ผลิตในราชอาณาจักร ตามมาตรา 27 แห่งพระราชบัญญัติยาสูบ พ.ศ. 2509
ย.ส. 01-06 การขออนุญาตนำยาสูบขนิดบุหรี่ซิกาแรตที่ผลิตในต่างประเทศเข้ามาในราชอาณาจักร ตามมาตรา 27 แห่งพระราชบัญญัติยาสูบ พ.ศ. 2509
ย.ส. 01-06/1 การขออนุญาตนำยาเส้น/ยาสูบชนิดอื่นที่ผลิตในต่างประเทศนอกจากยาสูบชนิดบุหรี่ซิกาแรตที่ผลิตในต่างประเทศเข้ามาในราชอาณาจักรตามมาตรา 27 แห่งพระราชบัญญัติยาสูบ พ.ศ. 2509
ย.ส. 01-06/2 การขออนุญาตส่งยาเส้น/ยาสูบที่ผลิตในต่างประเทศออกไปนอกราชอาณาจักร ตามมาตรา 27 แห่งพระราชบัญญัติยาสูบ พ.ศ. 2509
ย.ส. 01-07 หนังสือแสดงรายละเอียดการส่งยาเส้นหรือยาสูบออกไปขายนอกราชอาณาจักรตามมาตรา 27 แห่งพระราชบัญญัติยาสูบ พ.ศ. 2509
ก.ส. 32-01 แบบแจ้งราคาขายยาเส้น/ยาสูบ ตามมาตรา 5 จัตวา แห่งพระราชบัญญัติยาสูบ พ.ศ. 2509 ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติยาสูบ (ฉบับที่ 6) พ.ศ. 2534
ย.ส. 01-44 แบบรายการชำระค่าแสตมป์ยาสูบ และนำส่งเงินค่าแสตมป์ยาสูบ ตามพระราชบัญญัติยาสูบ พ.ศ. 2509

การคำนวณภาษี

สินค้ายาสูบมีการคิดภาษี 2 วิธีคือ คิดอัตราภาษีตามมูลค่าและคิดอัตราภาษีตามปริมาณ โดยผู้เสียภาษีต้องคำนวณการเสียภาษีทั้ง 2 วิธี และให้เสียภาษีตามวิธีที่คำนวณแล้วเป็นเงินสูงกว่า วิธีการคำนวณภาษีสินค้ายาสูบและตัวอย่างการคำนวณแสดงในหัวข้อ 3.1 นอกจากนี้ สำหรับผู้ที่ต้องการนำเข้าส่งออกสินค้ายาสูบ ต้องมีการเสียภาษีการนำเข้าส่งออกที่กรมศุลกากร และต้องระบุรหัสพิกัดศุลกากรของสินค้าในการแจ้งเสียภาษี


วิธีการคำนวณค่าแสตมป์ยาสูบที่ทำในราชอาณาจักร

วิธีที่ 1 คำนวณค่าแสตมป์ยาสูบในอัตราตามมูลค่า
ค่าแสตมป์ยาสูบ = (ต้นทุนการผลิตไม่รวมค่าแสตมป์ยาสูบ) x อัตราค่าแสตมป์ตามมูลค่า / 1- อัตราค่าแสตมป์ตามมูลค่า
วิธีที่ 2 คำนวณค่าแสตมป์ยาสูบในอัตราตามปริมาณ
ค่าแสตมป์ยาสูบ = น้ำหนัก (กรัม) x อัตราค่าแสตมป์ตามปริมาณ

ตัวอย่าง

บุหรี่ซิกาแรตก้นกรองซองแข็งมีต้นทุนการผลิตไม่รวมค่าแสตมป์ยาสูบ 6.25 บาท/ซอง

วิธีการคำนวณค่าแสตมป์ยาสูบที่นำเข้ามาในราชอาณาจักร

วิธีที่ 1 คำนวณค่าแสตมป์ยาสูบในอัตราตามมูลค่า
ค่าแสตมป์ยาสูบ = (ซี.ไอ.เอฟ + อากร + ค่าธรรมเนียมอื่น) x อัตราค่าแสตมป์ตามมูลค่า / 1- อัตราค่าแสตมป์ตามมูลค่า
วิธีที่ 2 คำนวณค่าแสตมป์ยาสูบในอัตราตามปริมาณ
ค่าแสตมป์ยาสูบ = น้ำหนัก (กรัม) x อัตราค่าแสตมป์ตามปริมาณ

ตัวอย่าง

บุหรี่ซิกาแรตนำเข้า มี ราคา ซี.ไอ.เอฟ. + อากร + ค่าธรรมเนียมอื่น 10.00 บาท ต่อซอง

วิธีคำนวณ

วิธีที่ 1 คำนวณค่าแสตมป์ยาสูบในอัตราตามมูลค่า
ค่าแสตมป์ยาสูบ = (10 x 80%) / (1 – 80%)
= 8/0.2
= 40 บาทต่อซอง
วิธีที่ 2 คำนวณค่าแสตมป์ยาสูบในอัตราตามปริมาณค่าแสตมป์ยาสูบบุหรี่ซิกาแรตยกเว้นการเก็บค่าแสตมป์ยาสูบในอัตราตามปริมาณ
ดังนั้น ต้องชำระค่าแสตมป์ยาสูบ 40 บาท/ซอง


พิกัดศุลกากรระบบฮาร์โมไนซ์ สินค้ายาสูบ

เนื่องจากการนำเข้า/ส่งออกสินค้ายาสูบ จำเป็นที่จะต้องดำเนินการผ่านกรมศุลกากร ดังนั้นเพื่อให้ผู้มีหน้าที่เสียภาษีสามารถระบุพิกัดศุลกากร สำหรับการแจ้งขออนุญาตหรือชำระภาษีผ่านศุลกากรได้ จึงได้จับคู่พิกัดภาษีสรรพสามิตกับพิกัดศุลกากรระบบฮาร์โมไนซ์​ สำหรับสินค้ายาสูบดังนี้

ชนิดสินค้า พิกัดศุลกากร
ยาเส้น 2403.10.00
บุหรี่ซิกาแรต 2402.20.00, 2402.20.90
บุหรี่ซิการ์ 2402.10.00
บุหรี่อื่นๆ 2402.90.20
ยาเส้นปรุง 2403.00.00
ยาเคี้ยว 2403.99.50
ต้นยาสูบ 2401.30.90
เปลือกต้นยาสูบ 2401.30.90
เศษใบยา 2401.30.00
ตัวอย่างใบยา 2401.30.90
ใบยา 2401.20.00
ก้านใบยา 2401.30.10
เมล็ดพันธุ์ยาสูบ 2401.30.90