เครื่องดื่ม

จาก สารานุกรมสรรพสามิต
ข้ามไปยัง: นำทาง, ค้นหา

ความรู้ทั่วไปเกี่ยวกับสินค้าเครื่องดื่ม

น้ำโซดา
น้ำอัดลม
น้ำผลไม้และน้ำพืชผัก

ตาม พระราชบัญญัติพิกัดอัตราภาษีสรรพสามิต พ.ศ. 2527 ได้ให้ความหมายของสินค้าเครื่องดื่มที่จัดเก็บภาษี ดังนี้ เครื่องดื่ม หมายความว่า สิ่งซึ่งตามปกติใช้เป็นเครื่องดื่มได้โดยไม่ต้องเจือปนและไม่มีแอลกอฮอล์ โดยจะมีก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์อยู่ด้วยหรือไม่ก็ตาม อันบรรจุในภาชนะและผนึกไว้ เช่น น้ำแร่ น้ำหวาน น้ำผลไม้ น้ำพืชผัก และน้ำโซดา เป็นต้น และให้หมายความรวมถึงเครื่องดื่มที่ทำหรือบรรจุหรือได้จากเครื่องขายเครื่องดื่ม ไม่ว่า จะขายด้วยวิธีใด แม้จะไม่ได้บรรจุภาชนะและผนึกไว้ แต่ไม่รวมถึง

  • น้ำ หรือน้ำแร่ตามธรรมชาติ
  • น้ำกลั่น หรือน้ำกรองสำหรับดื่มโดยไม่ปรุงแต่ง
  • เครื่องดื่มซึ่งผู้ผลิตได้ผลิตขึ้นเพื่อขายปลีกเองโดยเฉพาะ อันมิได้มีก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์อยู่ด้วย ทั้งมิได้สงวนคุณภาพด้วยเครื่องเคมี
  • น้ำนมจืด น้ำนมอื่น ๆ ไม่ว่าจะปรุงแต่งหรือไม่ ทั้งนี้ ตามมาตรฐานที่กำหนดไว้ในกฎหมายว่าด้วยอาหาร
  • เครื่องดื่มตามที่รัฐมนตรีประกาศกำหนดในราชกิจจานุเบกษา

กฎหมายและประกาศที่เกี่ยวข้อง

กฎหมายและประกาศที่เกี่ยวข้องกับการจัดเก็บภาษีสรรพสามิตสินค้าเครื่องดื่ม มีดังต่อไปนี้

คุณลักษณะสินค้า

ไฟล์:Detail-air.png
คุณลักษณะเครื่องปรับอากาศ
ลำดับที่ ชื่อข้อมูลสินค้า ความหมาย
1 ชื่อผลิตภัณฑ์ ชื่อผลิตภัณฑ์ของสินค้า ที่เป็นมาตรฐานเดียวกัน เช่น ตามมาตรฐานฉลากสินค้าของอย.
2 ยี่ห้อ เครื่องหมายหรือ สัญลักษณ์หรือตราที่ใช้กับสินค้าหรือบริการ ซึ่งเครื่องหมายที่ให้ความคุ้มครองตาม พระราชบัญญัติเครื่องหมายการค้า พ.ศ. 2534 แก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติเครื่องหมายการค้า (ฉบับที่ 2) พ.ศ.2543 ให้ใส่ชื่อเครื่องหมายการค้าหลักของสินค้าหรือบริการ
3 ขนาดบรรจุ ปริมาตรสุทธิของ สินค้าเครื่องดื่ม ต่อหนึ่งหน่วยภาชนะ มีหน่วยเป็นลูกบาศก์เซ็นติเมตร (ลบซม.) เท่านั้น ยกเว้นเครื่องขายเครื่องดื่มให้ระบุปริมาตรสุทธิเป็นหน่วยลิตร
4 มีกลุ่มสินค้าเครื่องดื่ม ระบุว่าเป็นสินค้าเครื่องดื่มที่บรรจุภาชนะ หรือ ได้จากเครื่องขายเครื่องดื่ม
5 เป็นสินค้านำเข้าหรือไม่ ระบุว่าเป็นสินค้าที่นำเข้ามาจากต่างประเทศหรือไม่
6 มีการอัดก๊าซหรือไม่ ระบุว่าสินค้าเครื่องดื่มนี้มีการอัดก๊าซหรือไม่ (เครื่องดื่มที่มีการอัดก๊าซ หมายความรวมถึงน้ำแร่ตามธรรมชาติที่มีปริมาณก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์เกินกว่าปริมาณก๊าซคาบอนไดออกไซด์จากแหล่งที่ผลิตน้ำแร่นั้นด้วย)
7 มีการเติมสารให้ความหวานหรือปรุงแต่งกลิ่นรสหรือไม่ ระบุว่าสินค้าเครื่องดื่มมีการเติมน้ำตาล หรือสารทำให้หวานอื่นๆ หรือ ปรุงกลิ่นรสหรือไม่
8 มีส่วนผสมของน้ำผลไม้และน้ำพืชผักหรือไม่ ระบุว่าสินค้าเครื่องดื่มมีส่วนผสมของน้ำพืชผักหรือไม่
9 ส่วนผสมหลักของน้ำผลไม้และน้ำพืชผักและร้อยละ มีส่วนผสมหลักที่เป็นน้ำผลไม้และน้ำพืชผักชนิดใดอยู่ในเครื่องดื่ม และมีส่วนผสมนี้คิดเป็นสัดส่วนเท่าใดของเครื่องดื่ม ทั้งนี้ควรตรงตามที่ระบุในฉลากสินค้า อย.

- สามารถระบุได้มากกว่า 1 รายการ แต่ไม่ควรเกิน 15 รายการ

- สินค้าเครื่องดื่มที่มีส่วนผสมของน้ำผลไม้และน้ำพืชผักจะต้องระบุค่าคุณสมบัติของสินค้า “ส่วนผสมหลัก และร้อยละของน้ำผลไม้และน้ำพืชผักในเครื่องดื่ม” เสมอ (required property) สินค้าเครื่องดื่มที่มิได้มีส่วนผสมของน้ำผลไม้และน้ำพืชผัก ไม่ต้องระบุค่าคุณสมบัตินี้

10 มีส่วนผสมของสารที่ให้พลังงานหรือไม่ มีส่วนผสมของสารที่ให้พลังงานหรือไม่ เช่น ทอรีน อินโนซิทอล หรือ กลูโคโรโนแลกโตน เป็นต้น (สินค้าเครื่องดื่มที่มีส่วนผสมของน้ำผลไม้และน้ำพืชผักจะต้องระบุค่าคุณสมบัติของสินค้า “มีส่วนผสมของสารที่ให้พลังงานหรือไม่” เสมอ (required property) สินค้าเครื่องดื่มที่มิได้มีส่วนผสมของน้ำผลไม้และน้ำพืชผัก อาจระบุค่าคุณสมบัตินี้หรือไม่ก็ได้ (optional property))
11 สัดส่วนของสารให้ความหวาน สัดส่วนของน้ำตาลหรือสารให้ความหวานที่เติมลงในเครื่องดื่ม ทั้งนี้ควรตรงตามที่ระบุในฉลากสินค้า อย. (คุณสมบัติของสินค้านี้เป็นการออกแบบเพื่อรองรับการใช้งานในอนาคต อาจระบุค่าคุณสมบัตินี้หรือไม่ก็ได้ (optional property))
12 มีส่วนผสมของสารคาเฟอีนหรือไม่ มีส่วนผสมของสารคาเฟอีนหรือไม่ (คุณสมบัติของสินค้านี้เป็นการออกแบบเพื่อรองรับการใช้งานในอนาคต อาจระบุค่าคุณสมบัตินี้หรือไม่ก็ได้ (optional property))
13 สัดส่วนของสารคาเฟอีน สัดส่วนของสารคาเฟอีนในเครื่องดื่ม ทั้งนี้ควรตรงตามที่ระบุในฉลากสินค้า อย. (คุณสมบัติของสินค้านี้เป็นการออกแบบเพื่อรองรับการใช้งานในอนาคต อาจระบุค่าคุณสมบัตินี้หรือไม่ก็ได้ (optional property))
14 หน่วยภาชนะ/ หน่วยนับสำหรับเครื่องขายเครื่องดื่ม ใช้ระบุหน่วยภาชนะบรรจุของสินค้าเครื่องดื่ม เพื่อใช้สำหรับการคำนวณภาษีตามปริมาณ หรือประกาศราคาขายต่อหน่วย สำหรับเครื่องขายเครื่องดื่มจะหมายถึงหน่วยนับ สำหรับการคำนวณภาษีตามปริมาณ หรือประกาศราคาขายต่อหน่วย โดยปกติจะระบุเป็น ลิตร

พิกัดอัตราภาษีสรรพสามิตเครื่องดื่ม

ประเภทที่ รายการ อัตราภาษีที่ใช้ในการจัดเก็บตามมูลค่าร้อยละ อัตราภาษีที่ใช้ในการจัดเก็บตามปริมาณ (หน่วย-บาท) ลดลงเหลือ/ยกเว้น ตามมูลค่าร้อยละ ลดลงเหลือ/ยกเว้น ตามตามปริมาณ (หน่วย-บาท)
02.01 น้ำแร่เทียม น้ำโซดา และน้ำอัดลมที่ไม่เติมน้ำตาลหรือสารทำให้หวานอื่นๆและไม่ปรุงกลิ่นรส
02.01 (1) (1) บรรจุภาชนะซึ่งมีปริมาตรไม่เกิน 440 ลบ.ซม. 25 0.77 ต่อ หน่วยภาชนะ 25 0.77 ต่อ หน่วยภาชนะ
02.01 (2) (2) บรรจุภาชนะซึ่งมีปริมาตรเกินกว่า 440 ลบ.ซม. 25 0.77 ต่อ 440 ลบ.ซม. เศษนับเป็น 440 ลบ.ซม. 25 0.77 ต่อ 440 ลบ.ซม. เศษนับเป็น 440 ลบ.ซม.
02.01 (3) (3) ทำหรือบรรจุหรือได้จากเครื่องขายเครื่องดื่ม 25 0.77 ต่อ 440 ลบ.ซม. เศษนับเป็น 440 ลบ.ซม. 25 0.77 ต่อ 440 ลบ.ซม. เศษนับเป็น 440 ลบ.ซม.
02.02 น้ำแร่ และน้ำอัดลมที่เติมน้ำตาลหรือสารทำให้หวานอื่นๆหรือที่ปรุงกลิ่นรสและเครื่องดื่มอื่นๆที่ไม่มีแอลกอฮอล์ แต่ไม่รวมถึงน้ำผลไม้หรือน้ำพืชผักตามประเภทที่ 02.03
02.02 (1) (1) บรรจุภาชนะซึ่งมีปริมาตรไม่เกิน 440 ลบ.ซม. 20 0.45 ต่อ หน่วยภาชนะ 20 0.37 ต่อ หน่วยภาชนะ
02.02 (2) (2) บรรจุภาชนะซึ่งมีปริมาตรเกินกว่า 440 ลบ.ซม. 20 0.45 ต่อ 440 ลบ.ซม. เศษนับเป็น 440 ลบ.ซม. 20 0.37 ต่อ 440 ลบ.ซม. เศษนับเป็น 440 ลบ.ซม.
02.02 (3) (3) ทำหรือบรรจุหรือได้จากเครื่องขายเครื่องดื่ม 20 0.45 ต่อ 440 ลบ.ซม. เศษนับเป็น 440 ลบ.ซม. 20 0.37 ต่อ 440 ลบ.ซม. เศษนับเป็น 440 ลบ.ซม.
02.03 น้ำผลไม้ (รวมถึงเกรปมัสต์) และน้ำพืชผักที่ไม่ได้หมักและไม่เติมสุรา ไม่ว่าจะเติมน้ำตาลหรือสารให้ความหวานอื่นๆหรือไม่ก็ตาม
02.03 (1) (1) บรรจุภาชนะซึ่งมีปริมาตรไม่เกิน 440 ลบ.ซม. 20 0.45 ต่อ หน่วยภาชนะ 20 0.37 ต่อ หน่วยภาชนะ
02.03 (2) (2) บรรจุภาชนะซึ่งมีปริมาตรเกินกว่า 440 ลบ.ซม. 20 0.45 ต่อ 440 ลบ.ซม. เศษนับเป็น 440 ลบ.ซม. 20 0.37 ต่อ 440 ลบ.ซม. เศษนับเป็น 440 ลบ.ซม.
02.03 (3) (3) ทำหรือบรรจุหรือได้จากเครื่องขายเครื่องดื่ม 20 0.45 ต่อ 440 ลบ.ซม. เศษนับเป็น 440 ลบ.ซม. 20 0.37 ต่อ 440 ลบ.ซม. เศษนับเป็น 440 ลบ.ซม.
น้ำผลไม้ (รวมถึงเกรปมัสต์) และน้ำพืชผักที่ไม่ได้หมักและไม่เติมสุรา ไม่ว่าจะเติมน้ำตาลหรือสารให้ความหวานอื่นๆหรือไม่ก็ตาม ทั้งนี้ต้องมีส่วนผสมตามที่อธิบดีกรมสรรพสามิตกำหนดและต้องได้รับอนุมัติจากอธิบดีกรมสรรพสามิตก่อน
02.03 (1) (1) บรรจุภาชนะซึ่งมีปริมาตรไม่เกิน 440 ลบ.ซม. 20 0.45 ต่อ หน่วยภาชนะ ยกเว้นภาษี
02.03 (2) (2) บรรจุภาชนะซึ่งมีปริมาตรเกินกว่า 440 ลบ.ซม. 20 0.45 ต่อ 440 ลบ.ซม. เศษนับเป็น 440 ลบ.ซม. ยกเว้นภาษี
02.03 (3) (3) ทำหรือบรรจุหรือได้จากเครื่องขายเครื่องดื่ม 20 0.45 ต่อ 440 ลบ.ซม. เศษนับเป็น 440 ลบ.ซม. ยกเว้นภาษี

แบบฟอร์มที่เกี่ยวข้องและวิธีการกรอกข้อมูล

หมายเลขแบบ ชื่อแบบ ดาวน์โหลด Pdf-icon.png
ภษ.01-04 คำขอจดทะเบียนสรรพสามิต
ภษ.01-05 คำขอรับใบแทนใบทะเบียนสรรพสามิต
ภษ.01-12 แบบรายงานภาษี
ภษ.01-12ข คำขอชำระภาษีสรรพสามิตในกรณีดัดแปลงรถยนต์
  • [[media:|แบบฟอร์ม]]
  • [[media:|คำอธิบายการกรอกข้อมูล]]
  • [[media:|ตัวอย่าง]]
ภษ.01-15 คำขอชำระภาษีภายในวันที่ 15 ของเดือนถัดจากเดือนที่นำสินค้าออกจากโดรงอุตสาหกรรม หรือคลังสินค้าทัณฑ์บน
ภษ.01-28 คำขอยกเว้นหรือคืนภาษี สำหรับสินค้าที่ส่งออกนอกราชอาณาจักร หรือนำเข้าไปในเขตปลอดอากร
ภษ.01-28/1 แบบคำขอยกเว้น สำหรับสินค้าที่ส่งออกนอกราชอาณาจักรหรือนำเข้าไปในเขตปลอดอากร โดยจะนำไปเก็บพักไว้ที่สถานที่เก็บสินค้า
ภษ.01-29 แบบรายการวัตุดิบหรือส่วนประกอบในการผลิตสินค้า ที่จะขอลดหย่อนภาษีสรรพสามิต
ภษ.01-29/1ง แบบงบเดือนแสดงรายการเกี่ยวกับสินค้าที่ได้รับการยกเว้นภาษี
  • แบบฟอร์ม
  • [[media:|คำอธิบายการกรอกข้อมูล]]
  • [[media:|ตัวอย่าง]]
ภษ.01-35 คำขอยกเว้นหรือคืนภาษี
ภษ.01-42 งบเดือนแสดงรายการเกี่ยวกับวัตถุดิบ การผลิต การจำหน่ายและยอดคงเหลือสินค้า
ภษ.01-44 แบบแจ้งราคาขาย ณ โรงอุตสาหกรรม

การคำนวณภาษี

เนื่องจาก ภาษีสรรพสามิต = มูลค่า x อัตราภาษีสรรพสามิต ดังนั้น ความหมาย มูลค่า ตาม ม.8 ในกรณีต่างๆ ตามกฎหมายจึงสรุปได้ดังนี้

กรณีสินค้าผลิตในราชอาณาจักร ม.8(1)

วิธีการคำนวณภาษีที่ผลิตในราชอาณาจักร ม.8(1)

ม.8(1) การเสียภาษีตามมูลค่า ให้ถือมูลค่าตามราคาขาย ณ โรงอุตสาหกรรม โดยรวมภาษีสรรพสามิตที่พึงต้องชำระ
ราคาขาย ณ โรงอุตสาหกรรม หมายถึง ต้นทุน + กำไร โดยที่ไม่รวมภาษี
มูลค่า = ราคาขาย ณ โรงอุตสาหกรรม + ภาษีสรรพสามิต + ภาษีเพื่อมหาดไทย
ภาษีสรรพสามิต = มูลค่า x อัตราภาษี
ดังนั้น ภาษีสรรพสามิต = (ราคาขาย ณ โรงอุตสาหกรรม + ภาษีสรรพสามิต + ภาษีเพื่อมหาดไทย) x อัตราภาษีสรรพสามิต    

โดย มูลค่า คือ ราคาขายที่รวมภาษีสรรพสามิตและภาษีเพื่อมหาดไทยที่พึงต้องชำระ หรือกล่าวอีกนัยหนึ่งว่า มูลค่า คือ ราคาที่รวมภาระภาษีสรรพสามิต และภาษีเพื่อมหาดไทยแล้ว ซึ่งจะเป็นราคาขายก่อนรวมภาษีมูลค่าเพิ่มนั่นเอง

แต่ถ้ายังไม่ทราบราคาดังกล่าวหรือราคาขาย ซึ่งจะพบในกรณีผู้ประกอบอุตสาหกรรมรายใหม่หรือจะเริ่มผลิตสินค้าใหม่ ที่ยังไม่สามารถตั้งราคาที่รวมภาษีที่พึงต้องชำระ แต่ทราบแต่ราคาที่ยังไม่รวมภาษีสรรพสามิตพึงต้องชำระ (คือต้นทุน + กำไร เท่านั้น) สามารถคำนวณภาษีสรรพสามิตได้จากสูตร

สูตร	ภาษีสรรพสามิต	= (ราคาขาย ณ โรงอุตสาหกรรมที่ยังไม่รวมภาษี × อัตราภาษีสรรพสามิต)/(1-(1.1 × อัตราภาษีสรรพสามิต))

ดังนั้น หากทราบราคาขายสุทธิที่รวม VAT (ภาษีมูลค่าเพิ่ม) แล้ว สามารถใช้ราคาดังกล่าว หัก VAT ออก ซึ่งเป็นราคาที่รวมถึงภาระภาษีสรรพสามิต และภาษีเพื่อมหาดไทยแล้ว ฉะนั้น จึงสามารถคำนวณภาษีสรรพสามิตได้ ดังนี้ ภาษีสรรพสามิต = มูลค่า X อัตราภาษีสรรพสามิต


หากยังไม่ทราบค่าภาษีสรรพสามิต แล้วจะคำนวณค่าภาษีได้อย่างไร ?

สูตรได้จากการแก้สมการเพื่อคำนวณค่าภาษีสรรพสามิต ดังนี้

	ภาษีสรรพสามิต = มูลค่า x อัตราภาษี

ภาษีสรรพสามิต = (ราคาขาย ณ โรงอุตสาหกรรม + ภาษีสรรพสามิต + ภาษีเพื่อมหาดไทย) x อัตราภาษีสรรพสามิต

สมมุติสัญลักษ์ ภาษีสรรพสามิต = T , ราคาขาย ณ โรงอุตสาหกรรม = A , อัตราภาษี = R

แทนค่า

T = (A + T + 10%T) x R
T = (A + T + 0.1T) x R
T = (A + 1.1T)R
T = AR + 1.1TR
T - 1.1TR = AR
T(1 - 1.1R) = AR
T = AR/(1-1.1R)

ดังนั้น แทนค่าสัญลักษณ์ได้ดังนี้ ภาษีสรรพสามิต = (ราคาขาย ณ โรงอุตสาหกรรม × อัตราภาษี)/(1-(1.1 × อัตราภาษี)) จึงได้สูตรการคำนวณภาษี สำหรับกรณีที่ยังไม่ทราบมูลค่า ซึ่งทราบแต่ราคาขาย ณ โรงอุตสาหกรรม (ต้นทุน + กำไร) ที่ยังไม่รวมภาระภาษี จะคำนวณหาค่าภาษีสรรพสามิต ได้ดังนี้

สูตร  ภาษีสรรพสามิต		= (ราคาขาย ณ โรงอุตสาหกรรม × อัตราภาษี)/(1-(1.1  × อัตราภาษี))

กรณีสินค้านำเข้า ม.8(3) วิธีการคำนวณภาษีกรณีสินค้านำเข้า ม.8(3)

มูลค่า = ราคา ซี.ไอ.เอฟ. ของสินค้า + อากรขาเข้า + ค่าธรรมเนียมพิเศษตามกฎหมายว่าด้วยการส่งเสริมการลงทุน + ภาษีและค่าธรรมเนียมอื่นตามที่จะได้กำหนดใน พ.ร.ฎ. แต่ไม่รวมถึง VAT + ภาษีสรรพสามิต + ภาษีเพื่อมหาดไทย

ดังนั้น ภาษีสรรพสามิต = (มูลค่า ดังกล่าว) x อัตราภาษีสรรพสามิต โดยสามารถแก้สมการในทำนองเดียวกับกรณีสินค้าผลิตในราชอาณาจักร จึงได้สูตรการคำนวณภาษีสรรพสามิต ดังนี้

สูตร	 ภาษีสรรพสามิต	= ((C.I.F + อากรขาเข้า + ค่าธรรมเนียมอื่นไม่รวม VAT)× อัตราภาษีสรรพสามิต)/(1- (1.1 × อัตราภาษีสรรพสามิต) )

การคำนวณภาษีสรรพสามิตตามมูลค่า การคำนวณภาษีสรรพสามิตตามมูลค่า กรณีสินค้าผลิตในราชอาณาจักร

ภาษีสรรพสามิต 		= 	มูลค่า x อัตราภาษีสรรพสามิต
           หรือ 	ภาษีสรรพสามิต		=	(ราคาขาย ณ โรงอุตสาหกรรม × อัตราภาษีสรรพสามิต)/(1-(1.1 × อัตราภาษีสรรพสามิต))